Türkiye’deki resmi olmayan kolektifler-inisiyatifler

Bu liste Türkiye’de 1996-2019 yılları arasında varolmuş ya da hala varlığını sürdüren kayıt dışı ya da resmi ünvanı olan, inisiyatifler, kolektifler, kar amacı gütmeyen oluşumlar, sanatçı mekanları, araştırma kolektifleri ve dahasını içeren bir listedir. Bazıları kapandıklarını ilan etmiş, bazıları hala aktif bazıları ise yaratıcı alanlarda belirsizlikle devam ediyor.

Mekan Deneyimleri Konuşması, Hayy Open Space, Nomad Mind ve KABO

Tandem Turkey kapsamındaki Non Registered Art Communities projesi kapsamında bazıları ile görüşmeler yaptık.* Yaptığımız görüşmeler neticesinde edindiğimiz verilere göre birçoğu arkadaşlık, dostluk ilişkisi ile başlayan oluşumlar sanatçıların girişimleri olsa da 2010 yılından sonra kurulan, varolanların içinde sanat alanında farklı aktörlerin varlığı söz konusu. Çoğunda üyeler arasında spesifik bir rol dağılımı, iş bölümü bulunmuyor. Bazılarında kültür yöneticisi ya da küratöryel alandan gelenler çoğunlukla fonlara başvurma, iletişim ve mekanın yürütücülüğü görevini alırken, sanatçılar yaratıcı taraf ve prodüksiyon, mekansal pratik ihtiyaçlara cevap veriyor. Oluşumlar için en önemli dert ekonomik sürdürülebilirlik. Bazıları uluslararası fonlarla varlıklarını sürdürürken, çoğu kendi katkıları ile varoluyor, bazıları destek etkinlikleri organize ediyor. 

En uzun süre varlık sürdürdüğünü bildiğimiz inisiyatifler Hafriyat ve Apartman Projesi. Hafriyat 1996 yılında kuruldu, farklı mekanlarda etkinlikler, sergiler düzenledi. 2007-2011 yılları arasında Karaköy’deki mekanında faaliyetlerine devam etti. 2011 yılında sona erdi. Son yıllarında üyeleri arasında bir de sanat yöneticisi yer aldı. (Kaynak: “Bir ihtimal daha var” sergi ve konuşma serisi, Kasa Gallery, Şubat. 2018). Bir sanatçı inisiyatifi olarak Apartman Projesi ise 1999’da Istanbul’da başladı, Berlin’de halen devam ediyor. (https://www.apartmentproject.com/)

Aşağıdaki liste daha önce yapılmış araştırmalar ve birebir görüşmelere dayanarak hazırlanmıştır. Tanıştığımız, görüştüğümüz tüm oluşumlara, katkıları ve paylaşımları için Nursaç Sargon (Monitor, Dahili Bellek- İzmir), Zeynep Okyay (Pasaj-Istanbul) Emre Yıldız (Nomad Mind), Derya Yücel ve Elif Sitare (Kasa Galeri)’ye teşekkür ederiz. Liste geliştirmeye açık bir liste.

Düzeltmeler ve önerileriniz hayy@hayyopenspace.com ‘a e-mail gönderebilirsiniz.

Sınıflandırma; şehir, odak ve mekan durumuna göre alfabetik olarak yapılmıştır.

Önceden mekanı olup şu anda olmayanlar mekan şeklinde belirtilmiştir.

ANKARA:

Torun, 2014 (Instagram: _torun_)

Bubirkitschenetkinliğidir (2010-… kolektif sanatçı grubu-Ankara)

Kova (2017-… görsel sanatlar ve tasarım- Ankara-mekan)

Pelesiyer (2012-…kolektif sanatçı grubu- görsel sanatlar-Ankara)

Suimasen (2018-… sanat yayıncılığı-Ankara)

Torun (2014-… görsel sanatlar ve sanat yayınları, konuşmalar- Ankara-mekan)

Yaygara Güncel Sanat İnisiyatifi (2006-… görsel sanatlar-Ankara)

ÇANAKKALE:

Mahal (2017-… görsel sanatlar- Çanakkale-mekan)

Sub (2017-… kültürlerarası yapılar ve mekan -Çanakkale-mekan)

DIYARBAKIR:

A4 (2018-… açık atölye ve görsel sanatlar-Diyarbakır-mekan)

Loading Art Space (2017-… video art, konuşmalar, araştırma- Diyarbakır-mekan)

HATAY:

Hatay Performans Kolektifi (2013-… performans-Hatay)

ISTANBUL:

Altı Aylık (2006-2010-Istanbul)

Apartman Projesi (1999-… görsel sanatlar-Istanbul-Berlin-mekan)

Artık Mekan (2008-2010-Istanbul-mekan)

Atıl Kunst (2006-2013- görsel sanatlar- kolektif sanatçı grubu-Istanbul)

Artık İşler (2007- video-araştırma-Istanbul)

Avto (2017-… araştırma, görsel Sanatlar-Istanbul-mekan)

Bandrolsüz (2011-… sanat yayınları kolektifi-Istanbul)

BAS (2005-… sanat yayınları- Istanbul- mekan)

Birbuçuk (2017-…araştırma, konuşmalar, e-yayın-Istanbul)

Body in Perform (2017-… performans-Istanbul)

Corner in The World* (performans sanatları-festival- Istanbul-Izmir,mekan)

ÇokAyaklılar (Multi-leggeds) (2017-… performans-Istanbul)

Dramaqueer Sanat Kolektifi (2016-… görsel sanatlar, performans- Istanbul)

Demo Lab (2018-… fotoğraf, video-Istanbul-mekan)

Fail Books (2017-… sanatçı yayınları-Istanbul-mekan)

Geniş Açı Proje Ofisi (2007-… fotoğraf, atölye çalışmaları, konuşmalar, proje yürütücülüğü- Istanbul)

Hallederiz İnş. Kooperatifi  (2016-… sanatçı grubu, görsel sanatlar- Istanbul)

Hayaka Artı (2005-2015- görsel sanatlar- Istanbul-mekan)

Hah!* (2016-… görsel sanatlar-sanatçı grubu-Istanbul-mekan)

Fotoğraf: https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2018/02/23/kolektif-uretime-devam/

Hafriyat (1996-2011-görsel sanatlar-Istanbul-mekan)

Halka Sanat (2011-…görsel sanatlar, sanatçı misafirlik programı- Istanbul-mekan)

Hazavuzu* (2005-… müzik, performans-Istanbul-mekan)

Her Hal (2017-… konuşma, performans, sergi, yayın- Istanbul)

Kaba Hat (2011-…görsel sanatlar- Istanbul)

Kadınlar Rüyalar Ejderhalar* (2015-…görsel sanatlar, kolektif sanatçı grubu-Istanbul)

Kompozit Art Collective (2019-…görsel sanatlar, şehir, mimari-Istanbul)

Köşe (2014-2018 performans sanatları- Istanbul- mekan)

MARS (2010-… sanatçı mekanı- Istanbul-mekan)

Mtaär (2009-2010 – kolektif sanatçı mekanı-görsel sanatlar-Istanbul-mekan)

Noks* (2017-…görsel sanatlar, fotoğraf-sanatçı mekanı-Istanbul-mekan)

Nohlab (2011-… dijital sanatlar-kolektif sanatçı grubu- Istanbul)

Oda Projesi (2000-… görsel sanatlar, araştırma-Istanbul-mekan)

Oddviz (2016-… dijital sanatlar-kolektif sanatçı grubu-Istanbul)

Oj (2016-2018- görsel sanatlar-Istanbul-mekan)

Onagöre (2018-… görsel sanatlar, grafik tasarım-Istanbul)

Fotoğraf: Pasaj, 2014 Ekim. – 2017 Mart (Instagram @pasajist)

Pasaj* (2010-.. görsel sanatlar, konuşmalar-Istanbul-mekan)

PerformIstanbul (2016-… performans, araştırma-Istanbul-mekan)

PiST/// (2011-… yayın, görsel sanatlar-Istanbul- mekan)

Proje Odası (2017-… baskı, tasarım, sanatçı mekanı-Istanbul-mekan)

Poşe (2018-… görsel sanatlar, konuşmalar-Istanbul-mekan)

Recollective (2014-2018 fotoğraf, sanatçı yayını- Istanbul)

Sanatorium (2009- 2011 görsel sanatlar-Istanbul-mekan)

Sürrealist Eylem Türkiye/ Periferi Kolektif (2004-2011 görsel sanatlar, kolektif sanatçı grubu Istanbul)

Tasarım Bakkalı* (2015-… görsel sanatlar, tasarım, performans-Istanbul-mekan)

Toz* (2015-2016- görsel sanatlar-sanatçı mekanı-Istanbul-mekan)

Yoğunluk (2013-… mimari, görsel sanatlar, kolektif sanatçı grubu-Istanbul)

Videoist (2003-… video art- Istanbul)

TAŞERON (2016-… görsel sanatlar-Istanbul)

216* (2009-2011 görsel sanatlar-Istanbul)

5533 (2007-… video art- sanatçı mekanı- Istanbul-mekan)

IZMIR:

Aperion Collective (2018-… müzik- Izmir)

Açık Studio (2016-… performans sanatları- Izmir-mekan)

Büyük Siyah Kapı* (2018-… fotoğraf, görsel sanatlar, performans-Izmir-mekan)

Carbon Collective (2015-… görsel sanatlar, tasarım, fanzin- Izmir-Mersin-Adana-Bodrum)

Dahili Bellek* (2019-… araştırma-Izmir-mekan-Karantina-)

Darağaç* (2016-… görsel sanatlar-Izmir-kamusal alan-mekan)

Geçici Müdahale Platformu* (2013-2014 sanat, tasarım, mimari, şehir kültürü- Izmir)

IO* (2012-2015 görsel sanatlar- Izmir- mekan)

K2* (2003-… görsel sanatlar- started as collective now association-Izmir-mekan)

Kendine Ait Bir Oda* (2014-… görsel sanatlar- Izmir- hareketli ve mekan–Karantina-)

Fotoğraf: Instagram @monitorizmir

Karantina* (2019-… kolektif mekan, 6x6x6, Dahili Bellek ve Kendine Ait Bir Oda)

Karton Kitap* (2014-… sanatçı yayınları, grafik tasarım-Izmir)

Kara Pembe Karşı Sanat Kolektifi (2013-… LGBTI, aktivizm-görsel sanatlar ve performans-Izmir-Istanbul)

Lemma Space (2018-… dijital sanatlar ve teknoloji-Izmir)

Maquis Projects* (2013-2016 & 2019-… sanatçı misafirlik programı-Izmir- mekan)

Monitor* (2018-… video art-Izmir-hareketli)

Nomad Mind* (2012-… şehir, görsel sanatlar, mimari, tasarım-Izmir)

No.238* (2019-… fotoğraf-Izmir-mekan)

Shelter* (2017-… görsel sanatlar-sanatçı mekanı-Izmir-mekan)

Urban Tank (2013-… disiplinlerarası, mimari, şehir, tasarım- İzmir- mekan)

Xurban_collective (2000-2012- görsel sanatlar, kolektif sanatçı grubu- İzmir-New York)

Yıldız Çintay* (2016-… görsel sanatlar- kolektif sanatçı grubu-Izmir)

6x6x6* (2018-… görsel sanatlar, araştırma, şehir-Izmir-mekan–Karantina-)

3.dalga bağımsız sanat inisiyatifi (2016-… görsel sanatlar- İzmir-mekan)

MARDIN:

Mardin’de Çağdaş Sanat Konuşmaları (2016-… sanat konuşmaları- Mardin)

Merkezkaç Sanat Kolektifi (2016-… sanat konuşmaları- Mardin)

13 metrekare (2017-… görsel sanatlar, atölye çalışmaları, konuşmalar- Mardin-mekan)

MERSİN:

Carbon Collective (2015-… görsel sanatlar, tasarım, fanzin- Izmir-Mersin-Adana-Bodrum)

Mersin Sanat Kolektifi (2011-…görsel sanatlar, sanat konuşmaları, – Mersin)